Cefndir ag egwyddorion

Cefndir

Mae Llywodraeth Cymru wrthi'n gweithio i ddiwygio'r system gynllunio yng Nghymru. Ers datganoli, mae polisïau cenedlaethol cyfredol wedi'u rhoi ar waith. Mae'r polisïau hyn yn briodol i anghenion Cymru, ac yn adlewyrchu ein hymrwymiad i sicrhau datblygu cynaliadwy, adfywio economaidd a chartrefi fforddiadwy.

Er mwyn helpu i gyflawni'r gwaith hwn yn lleol, mae system cynllun datblygu lleol newydd wedi'i chyflwyno. Mae gwaith yn mynd rhagddo hefyd i wella'r broses o wneud ceisiadau cynllunio.

Trefniadau sefydliadol

Mae’r trefniadau sefydliadol ar gyfer rhoi'r system gynllunio ar waith wedi parhau'n ddigyfnewid i raddau helaeth ers 1947. Mae Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am fframwaith y system gynllunio, sy'n cynnwys deddfwriaeth gynradd ac eilaidd. Mae hefyd yn gyfrifol am lunio polisïau a chanllawiau cenedlaethol ym maes cynllunio, yn ogystal â pharatoi Cynllun Gofodol Cymru yn unol â Deddf Cynllunio 2004.

Mae gan Lywodraeth Cymru hefyd bwerau wrth gefn i ymyrryd yn y broses o lunio cynlluniau datblygu lleol a phenderfynu ar geisiadau cynllunio, ac mae'n cyflawni rôl ddyfarnu, yn bennaf drwy Arolygiaeth Cynllunio Cymru, lle y gall datblygwyr apelio yn erbyn penderfyniad awdurdod cynllunio lleol i wrthod caniatâd cynllunio.

Mae awdurdodau cynllunio lleol, sy'n cynnwys 22 o awdurdodau unedol a thri pharc cenedlaethol, yn gyfrifol am roi'r system gynllunio ar waith yn lleol. Ymhlith eu prif ddyletswyddau mae paratoi cynlluniau datblygu lleol a gweithredu'r system rheoli datblygu, gan benderfynu ar geisiadau cynllunio a gorfodi rheolaeth gynllunio. Ymhlith y cyfranogwyr allweddol eraill mae cynghorau tref a chymuned ac ymgyngoreion statudol.

Er bod y trefniadau sefydliadol ar gyfer rhoi'r system gynllunio ar waith wedi parhau'n ddigyfnewid i raddau helaeth ers 1947, mae'n ofynnol i'r system gyflawni ystod cynyddol amrywiol o amcanion polisi a all wrthdaro â'i gilydd neu arwain at faterion technegol cymhleth.

Ymchwiliad i bolisïau cynllunio

Cynhaliodd cyn Bwyllgor Cynaliadwyedd y Cynulliad Cenedlaethol Ymchwiliad i Bolisïau Cynllunio yng Nghymru yn ystod 2010/11. Cafodd y Pwyllgor dystiolaeth o'r pwysau a wynebir gan swyddogion cynllunio lleol wrth geisio ateb y galwadau cynyddol arnynt, gan gynnwys y galw am fwy o arbenigedd technegol.

Ewch: tudalen Pwyllgor Cynaliadwyedd ar y wefan Cynulliad Cenedlaethol (dolen allanol)

Mae Adolygiad Simpson, Lleol, Rhanbarthol, Cenedlaethol: Pa wasanaethau yw'r rhai gorau i'w darparu ble?, wedi rhoi ystyriaeth gychwynnol i rolau a chyfrifoldebau yn y system gynllunio yn y dyfodol.  Mae gwaith yn mynd rhagddo hefyd i adolygu'r broses o ddarparu gwasanaethau cynllunio mewn dynodiadau tirwedd statudol (Parciau Cenedlaethol ac Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol).

Datganiad Deddfwriaethol 2011-16

Mae Datganiad Deddfwriaethol 2011-16 yn cynnwys ymrwymiad i gyfuno deddfwriaeth gynllunio gyfredol i'w gwneud yn fwy tryloyw a hygyrch. Bydd y Bil Cynllunio hefyd yn rhoi'r cyfle i ailystyried rolau a chyfrifoldebau. Bydd hyn yn helpu i sicrhau bod gennym system gynllunio a all gyflawni'r canlyniadau angenrheidiol yng Nghymru. Caiff Papur Gwyn yn nodi ein cynigion ei gyhoeddi yn ystod 2013. Yna caiff Bil Cynllunio ei gyflwyno yn ystod tymor y Cynulliad yn 2015/16.

Egwyddorion

Datblygu Cynaliadwy yw prif egwyddor drefniadol Llywodraeth Cymru.  Mae dull rheoli datblygu a arweinir gan gynllun yn hanfodol i sicrhau bod datblygiadau newydd yn rhai cynaliadwy. Dylid gwneud penderfyniadau ynghylch datblygiadau unigol yn unol â'r cynllun lle y bo'n gyfredol. Lle nad oes unrhyw gynllun ar waith neu lle bo'r cynllun wedi dyddio, dylid gwneud penderfyniadau yn unol â pholisi cynllunio cenedlaethol.