Gwneud Cais Cynllunio

Beth yw caniatâd cynllunio?

Mae angen Caniatâd Cynllunio os ydych chi am wneud gwaith adeiladu arbennig. Caiff ei roi (gyda rhai amodau o bosibl) neu ei wrthod. Gellir rhoi caniatâd ar gyfer:

• adeiladu strwythurau newydd;
• newid neu ehangu strwythurau;
• newid defnydd tir neu adeiladu arno; neu 
• ar gyfer chwarela neu fwyngloddio.

Eich cyfrifoldeb chi yw gofyn neu beidio â gofyn am ganiatâd cynllunio. Dylid rhoi caniatâd cynllunio (os oes angen) cyn i unrhyw waith ddechrau.

Mae caniatâd cynllunio yn wahanol i ganiatâd i ddefnyddio tir neu eiddo. Byddai angen i chi gael caniatâd gan berchennog y tir neu’r eiddo i’w ddefnyddio neu’i newid. Os na chewch chi ganiatâd, gallech fod yn atebol am dresbasu neu ddifrod troseddol a gellid eich erlyn dan gyfraith sifil.

Pwy sy’n rhoi caniatâd cynllunio?

Eich Awdurdod Cynllunio Lleol sy’n gyfrifol am ystyried ceisiadau cynllunio. Mae yna 25 o awdurdodau cynllunio lleol yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys y 22 Cyngor Sir a Bwrdeistref Sirol a phob un o’r 3 Awdurdod Parc Cenedlaethol. Mae pob un o’r awdurdodau cynllunio lleol yn gyfrifol am benderfynu ar bron pob un o’r ceisiadau cynllunio yn eu hardal.

Yr eithriadau yw’r penderfyniadau hynny a wneir yn uniongyrchol gan y Gweinidog, a cheisiadau “ynni”. Erbyn hyn, mae ceisiadau i gynhyrchu ynni sydd dros 50 megawat yn cael eu penderfynu gan y Comisiwn Cynllunio Seilwaith newydd. Nid yw datblygiadau ynni mor fawr â hyn wedi’u datganoli i Llywodraeth Cymru.

Ewch i: Hafan y Comisiwn Cynllunio Seilwaith (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Pam mae angen i mi gael caniatâd cynllunio?

Mae cynllunio yn ymwneud â’r ffordd rydyn ni’n cynllunio ac yn gwneud penderfyniadau ar gyfer dyfodol ein dinasoedd, trefi a chefn gwlad. Eich awdurdod cynllunio lleol sy’n gyfrifol am benderfynu a ddylai datblygiad - unrhyw beth o estyniad ar dŷ i ganolfan siopa newydd - fynd yn ei flaen. Er enghraifft, fel arfer ni fyddai’n syniad da mwy na thebyg gwneud cais am glwb nos neu ddisgo drws nesaf i gartref ymddeol.

Fodd bynnag, gall cynllunio gofalus a dyfeisgar ynghyd â dylunio a thirlunio sensitif wneud rhai datblygiadau’n dderbyniol – datblygiadau a fydd cynt wedi cael eu hystyried yn anaddas. Dyma pam y caiff ceisiadau eu pwyso a’u mesur i’r fath raddau. Mae angen y system gynllunio i reoli datblygiad yn eich ardal.

A oes angen caniatâd cynllunio arnaf bob amser ar gyfer datblygiad?

Nac oes. Gelir gwneud rhai datblygiadau heb ganiatâd cynllunio. Gelwir hyn yn “ddatblygiad a ganiateir”. Fodd bynnag, gellir diddymu rhai hawliau datblygiad a ganiateir neu bob un ohonynt trwy ddefnyddio “Cyfarwyddyd Erthygl 4”. Mae hwn yn cael ei roi pan mae angen rheolaeth arbennig ar gyfer datblygiad mewn ardal o bwysigrwydd arbennig megis ardal gadwraeth.

Fel arfer, mae estyniadau o faint arbennig yn ddatblygiadau a ganiateir, a bennir fel rheol mewn metrau ciwbig a chanran o’r adeilad gwreiddiol. Fodd bynnag, bydd unrhyw waith ar yr eiddo a wnaed ers ei adeiladu yn cyfrif tuag at y cyfaint hwn, gan gynnwys unrhyw waith a wnaed cyn i chi symud i mewn. Dylech ofyn am gyngor gan eich awdurdod cynllunio lleol cyn ystyried gwneud gwaith ychwanegol, er mwyn bod yn siŵr.

Beth yw’r cynllun datblygu?

Mae Deddf Cynllunio Gwlad a Thref yn mynnu bod pob awdurdod cynllunio lleol yn paratoi cynllun datblygu ar gyfer eu hardaloedd. Er bod strwythur a chynnwys cynlluniau wedi’u diwygio, mae’r egwyddor sylfaenol yr un fath.

Dylai’r cynllun amlinellu gweledigaeth strategol ar gyfer yr ardal a bod yn destun asesiad amgylcheddol.

Mae asesiad amgylcheddol yn broses sy’n sicrhau bod effeithiau amgylcheddol sylweddol sy’n codi o bolisïau, cynlluniau a rhaglenni’n cael eu:

• nodi;
• asesu;
• lleihau;
• cyfathrebu i benderfynwyr; a
• monitro.

Mae hefyd yn gyfle i chi ddweud eich dweud.

Mae’r cynllun hefyd yn cynnwys polisïau penodol lleol ar gyfer y defnydd o dir. Mae rhai ardaloedd wedi’u dynodi ar gyfer eu defnyddio yn y dyfodol. Mae polisïau ar sut y dylai’r defnydd a’r adeiladau newydd edrych, weithio ac asio â’r amgylchedd yn cael eu hamlinellu yn y cynllun.

Pan mae awdurdod cynllunio lleol yn derbyn cais cynllunio, yr elfen gyntaf y dylai ystyried yw a fyddai’r datblygiad yn dilyn y cynllun datblygu. Os felly, yna fel arfer byddai’r cais yn cael ei gymeradwyo - er y gall ystyriaethau eraill, megis sylwadau gan y cyhoedd ar faterion cynllunio achosi i’r awdurdod benderfynu fel arall.  

Dylech allu gweld cynllun datblygu eich awdurdod cynllunio lleol ar wefan yr awdurdod.

Rwy’n gwrthwynebu cynnig. Beth ddylwn i ei wneud?

Pan fydd awdurdod cynllunio lleol yn derbyn cais cynllunio, mae'r gyfraith yn mynnu ei fod yn rhoi cyhoeddusrwydd i’r cais mewn gwahanol ffyrdd. Mae hyn yn rhoi’r cyfle i’r rhai a all gael eu heffeithio leisio’u barn. Mae’r cyhoeddusrwydd yn aml yn cynnwys:

• rhoi hysbysiad mewn papur newydd lleol;
• rhoi hysbysiad ar y safle y gall y cyhoedd ei weld; a 
• hysbysiad cymdogion i ddeiliaid a pherchnogion eiddo sydd gerllaw.

Gwnewch nodyn o’ch pryderon a phwyntiau ategol a’u hanfon i Adran Gynllunio’r Awdurdod Cynllunio Lleol. Fel arfer mae Swyddog Achos neu Grŵp Ardal wedi’i neilltuo i ymdrin â’r cais, ond os na allwch chi ddod o hyd i’r unigolyn hwnnw, anfonwch y llythyr i’r Adran Gynllunio. Ceisiwch gynnwys y Cyfeirnod Cynllunio a lleoliad yr eiddo/datblygiad bob amser. Erbyn hyn mae rhai awdurdodau yn derbyn sylwadau ar-lein trwy dudalennau cynllunio gwefan yr Awdurdod.

Nid yw pryderon ynglŷn â’r posibilrwydd o ostyngiad i werth eich eiddo oherwydd datblygiad posibl gerllaw yn rhywbeth y gall yr awdurdod cynllunio lleol ei ystyried wrth benderfynu ar y cais.

Faint o amser ddylai hi gymryd i benderfynu a ddylid rhoi caniatâd?

Bydd hyn yn dibynnu ar y math o gais a maint yr awdurdod cynllunio. Mae deddfwriaeth cynllunio yn mynnu bod awdurdodau lleol yn penderfynu ar y ceisiadau cynllunio hynny sydd angen Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol o fewn 13 wythnos, a’r holl geisiadau eraill o fewn 8 wythnos.

Bydd methu â phenderfynu ar gais o fewn yr amserlen benodol yn golygu y gall yr ymgeisydd apelio i’r Arolygiaeth Gynllunio ar sail methu penderfynu.  Mae’n rhaid i awdurdodau cynllunio lleol hysbysu’r ymgeiswyr o’r hawliau hyn.

Awdurdod gweithredol annibynnol sy’n penderfynu ar apelau cynllunio ar ran Gweinidogion Cymru yw’r Arolygiaeth Gynllunio.

Ewch i: Gwefan yr Arolygiaeth Gynllunio (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Beth yw cost caniatâd cynllunio?

Mae’r ffioedd cynllunio cyfredol ar y Porth Cynllunio.

Mae gwefan y Porth Cynllunio yn cynnwys gwybodaeth am:

• reoliadau cynllunio ac adeiladu;
• gwneud cais am ganiatâd cynllunio;
• datblygiadau sy’n lleol i chi;
• apelau yn erbyn penderfyniadau.

Ewch i: Gwefan y Porth Cynllunio (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Beth yw Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol (EIA) – a sut fydda i’n gwybod bod ei angen?

Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol yw’r EIA. Mae’n asesu sut fydd y datblygiad sydd mewn golwg yn effeithio ar yr amgylchedd cyfagos a’r amgylchedd ehangach yn gyffredinol. Mae’n ofynnol ar gyfer rhai mathau o ddatblygiadau o dan ddeddfwriaeth Ewropeaidd. Fe’ch cynghorir i gysylltu â’ch awdurdod cynllunio lleol am ragor o wybodaeth.

Sut alla i gael cymorth i gyflwyno neu ymateb i gais cynllunio?

Gallwch gyflwyno cais cynllunio ar-lein ar y Porth Cynllunio yn. Mae’r Porth wedi’i lunio fel mai dim ond y wybodaeth berthnasol ar gyfer y math o gais sydd gennych mewn golwg sydd angen i chi ei rhoi.

Ewch i: Gwefan y Porth Cynllunio (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Wrth ymateb i gais cynllunio, gallwch ysgrifennu i’r awdurdod cynllunio lleol i fynegi eich barn. Mae rhai awdurdodau cynllunio lleol yn caniatáu aelodau’r cyhoedd i roi eu sylwadau’n uniongyrchol i’r Pwyllgor Cynllunio. Nid oes hawl gyfreithiol i allu gwneud hyn, felly dylid holi beth yw’r trefniadau lleol.

Elusen gofrestredig yw Cymorth Cynllunio Cymru sy’n darparu cymorth a chyngor i aelodau’r gymuned sydd angen cymorth i ddefnyddio’r system gynllunio.

Ewch i: Gwefan Cymorth Cynllunio Cymru (dolen allanol)