Diffiniadau hyd at Ragfyr 2010

Y Lwfans Sylfaenol

Dyma’r cyflog sy’n cael ei dalu i gynghorwyr gan y cyngor. Mae’n rhaid talu’r un swm i bawb.

Y Lwfans Gofal

Mae’r lwfans hwn ar gael i helpu i dalu treuliau sy’n deillio o drefniadau gofal ar gyfer plant ac oedolion dibynnol (megis gofal ar gyfer perthynas oedrannus), tra bod cynghorwyr yn cyflawni eu dyletswyddau. 

Lwfans Aelodau Cyfetholedig

Mae’r lwfans hwn yn daladwy i aelodau cyfetholedig sydd â hawliau pleidleisio mewn cyfarfodydd pwyllgor. Bydd hyn yn cynnwys aelodau cyfetholedig o Bwyllgorau Safonau, Pwyllgorau Addysg a Phwyllgorau Trosedd ac Anhrefn awdurdodau lleol. 

Cynghorydd

Rhywun sydd wedi’i ethol yn gynghorydd sir neu’n gynghorydd bwrdeistref sirol mewn etholiad llywodraeth leol. 

Aelodau

Cynghorwyr ac aelodau cyfetholedig sydd â hawliau pleidleisio.

Cyngor

Cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru. 

Y Panel

Panel Annibynnol Cymru ar Gydnabyddiaeth Ariannol.

Y Lwfans Cyfrifoldeb Arbennig (SRA)

Mae’r lwfans hwn ar gael i gynghorwyr sydd â chyfrifoldeb arbennig, fel Arweinydd y Cyngor neu Gadeirydd Pwyllgor Craffu. Mae’r swm sy’n daladwy yn adlewyrchu cyfrifoldeb y swydd. Dim ond un SRA y gall cynghorydd ei dderbyn, waeth faint o swyddi sydd ganddo. Ym mhob cyngor lleol ni all mwy na 50% o’r holl gynghorwyr dderbyn SRA. Mae hynny’n golygu na fydd pob cynghorydd sydd â chyfrifoldeb arbennig o reidrwydd yn derbyn y lwfans hwn. 

Y Lwfans Cynhaliaeth

Lwfans i dalu am brydau bwyd yw hwn fel arfer, ond gellir ei ddefnyddio i dalu am lety pan fydd yn rhaid mynd oddi cartref dros nos.  

Y Lwfans Teithio

Mae’r lwfans hwn yn daladwy am waith cyngor nad yw’n cynnwys gwaith etholaeth.