Adroddiad Cynnydd Blynyddol Llywodraeth Cynulliad Cymru ar y Cynlluniau Cydraddoldeb ar sail Hil, Pobl Anabl a’r Rhywiau

Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi cynhyrchu ei hail Adroddiad Cynnydd Blynyddol ar ei Chynllun Cydraddoldeb Hiliol a'r adroddiad cyntaf a’r olaf ar y Cynlluniau Cydraddoldeb i Bobl Anabl a’r Rhywiau.

Mae'r adroddiad yn adolygiad ôl-weithredol o'n gwaith i hybu cydraddoldeb ar draws holl feysydd portffolio y Gweinidogion ar gyfer cyfnod cofnodi 2006-2007 ein Cynlluniau statudol.

Mae'r adroddiad yn edrych ar y cynnydd ym mhob maes o fusnes Llywodraeth Cynulliad Cymru, o addysg i gyfranogiad economaidd.

Roedd hon yn flwyddyn heriol yn bendant, a hoffwn ddiolch i Jane Hutt fy rhagflaenydd am ei harweniyddiaeth yn ystod y cyfnod hwn.

Rwy'n falch o gynnydd Llywodraeth y Cynulliad ar ddatblygu'r agenda gydraddoldeb. Wrth edrych yn ôl i'r cyfnod y cyhoeddwyd ein Cynllun Cydraddoldeb Hiliol diwygiedig cyntaf, fe'i hystyriwyd gan y Comisiwn Cydraddoldeb Hiliol fel enghraifft o arfer da ar gyfer cyrff cyhoeddus eraill. Rydym am gadw'r patrwm hwn yn ein holl waith ar gydraddoldeb, amrywiaeth a hawliau dynol.

Un o'n prif lwyddiannau eleni oedd cyflawni ein prif ddyletswyddau statudol wrth gynhyrchu Cynlluniau Cydraddoldeb i Bobl Anabl a’r Rhywiau, a oedd yn treialu ffyrdd newydd o ymgysylltu a chynnwys pobl Cymru wrth ddatblygu'r Cynlluniau.

Cafodd y Cynllun Cydraddoldeb ar gyfer Pobl Anabl ei lansio ar 14 Rhagfyr y llynedd, a'n Cynllun Cydraddoldeb ar gyfer y Rhywiau ar 26 Mawrth eleni.

Roedd y rhain yn lwyddiannau pwysig, nid yn unig i gyflawni ein dyletswyddau statudol, ond hefyd oherwydd y dull gynhwysol oedd gennym o ddatblygu’r Cynlluniau, a'r cynlluniau gweithredu.

Mae'n ofyniad statudol i lunio adroddiad ar ein Cynlluniau o ran Hil a Phobl Anabl, yn ogystal â'n Cynllun Cydraddoldeb gwirfoddol ar gyfer y Rhywiau.

Fel y dengys yr adroddiad hwn, nid oes amheuaeth bod cydraddoldeb yn rhan annatod o feddylfryd strategol Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Yr her i'r adroddiad hwn a'r Wythfed Adroddiad Blynyddol ar Gydraddoldeb a gawsoch yn gynharach eleni, ac i bob Gweinidog Cabinet ac i Adrannau, yw dangos sut y mae'r Cynlluniau hyn wedi gwneud gwahaniaeth ymarferol a sylweddol i fywydau unigolion ar draws ein hamrywiol gymunedau.

Mae'r astudiaethau achos sydd yn yr Adraoddiad Cynnydd Blynyddol hwn yn gysylltiedig â pholisïau a phrosiectau sy'n cael effaith ar fywydau pobl, ac sy'n adlewyrchu'r ymagwedd broactif sydd gennym tuag at yr agenda bwysig hon.

Ar gyfer 2008-2011, byddwn yn datblygu ein Cynllun Cydraddoldeb Sengl cyntaf.

Mae'r Cynllun Cydraddoldeb Sengl yn dangos ein hymrwymiad i symud y tu hwnt i gydymffurfio statudol. Mae'n llywio'r cyfeiriad strategol ar gyfer cydraddoldeb yng Nghymru mewn dull bragmatig a chytbwys.

Bydd sylfaen o dystiolaeth gadarn i'r Cynllun Cydraddoldeb Sengl, sy'n deillio o waith ymchwil academaidd, a digwyddiadau i ymgysylltu â'r cyhoedd a gynhelir â'r cyhoedd.

Bydd y Cynllun Cydraddoldeb Sengl, am y tro cyntaf, yn cynnwys yr holl feysydd sy’n gysylltiedig â chydraddoldeb, mewn dull a fydd yn canolbwyntio ar faterion sy'n seiliedig ar feysydd penodol, ond a fydd yn sicrhau bod anghenion unigol yn cael sylw - gan ddeall fod pobl yn amlochrog, ac yn wynebu problemau amrywiol yn ystod eu profiad bywyd.

Mae datblygu'r Cynllun hwn cyn y Mesur Cydraddoldeb Sengl yn dangos mewn ffordd bositif ein hymrwymiad i symud y tu hwnt i gydymffurfio statudol yn unig, o ran sut yr ydym yn mynd i'r afael â materion sy'n gysylltiedig â chydraddodleb, amrywiaeth a hawliau dynol yng Nghymru.

Bydd y Cynllun Cydraddoldeb Sengl yn caniatáu inni ddatblygu'r camau strategol allweddol y mae angen i ni, fel Llywodraeth Cynulliad Cymru, fynd i'r afael â hwy ar draws pob maes cydraddoldeb.

Fy uchelgais i yw y bydd modd i ni, fel Llywodraeth Cynulliad Cymru, ddangos yn glir, flwyddyn ar ôl blwyddyn, y datblygiadau a wnaethpwyd gennym ym maes cydraddoldeb, amrywiaeth a hawliau dynol. Mae pwyslais yr adroddiad hwn ar ganlyniadau yn dangos hyn, ac mae'n rhan o'r newid positif yr ydym wedi ymrwymo iddo.

Daw'r dyfodol â nifer o heriau a chyfleoedd pwysig i ni.

Daw'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol a lansiwyd ym mis Hydref 2007 â cyfle inni wella ein perthynas waith gyda'n partneriaid, a fydd o gymorth i lywio'r agenda gydraddoldeb, amrywiaeth a hawliau dynol yng Nghymru.

Mae'n rhoi sbardun ychwanegol inni gyfuno meysydd cydraddoldeb, amrywiaeth a hawliau dynol, gan gryfhau ein hymrwymiad i hybu cyfle cyfartal i bawb yng Nghymru, ac edrych y tu hwnt i gydymffurfio statudol.

Mae'n rhaid inni sicrhau bod modd inni weithio'n effeithiol â'r Comisiwn, i sicrhau bod modd i ni, fel sefydliadau, roi cydraddoldeb i bobl Cymru.