Datganiad Llafar ar Ddiswyddiadau yn LG Philips Displays

Mae’r datganiad hwn yn ymwneud â’r cyhoeddiad gan LG Philips Displays ar 22 Mai ei fod yn bwriadu cau ei waith yng Nghasnewydd, gan ddiswyddo 870 o weithwyr.

Fel y gwyr Aelodau, cyn gynted ag y cyhoeddwyd hysbysiad y cwmni i’r wasg, rhoddais ddatganiad i holl Aelodau’r Cynulliad gan fynegi siom ddybryd Llywodraeth y Cynulliad o glywed y newyddion. Cyn troi at y cau, a’n gwaith o ran helpu’r rhai a ddiswyddir, gwnaf gyfeirio at ddatblygiadau dros y misoedd diwethaf.

Fel y gwyr llawer ohonoch, mae sïon ar led ynghylch dyfodol y gwaith ers cryn amser. Bu swyddogion y Swyddfa Gymreig ac, ers 1999, swyddogion Llywodraeth y Cynulliad, mewn cysylltiad rheolaidd â’r cwmni ers y buddsoddi gwreiddiol yn 1997. Tua diwedd y flwyddyn ddiwethaf, fodd bynnag, daeth yn amlwg bod angen ymdrin â materion y tu hwnt i gwmpas y rheolwyr lleol, a gofynnais i uwch swyddogion Llywodraeth y Cynulliad ac Awdurdod Datblygu Cymru fynd ar eu trywydd. Cynhaliwyd dau gyfarfod gyda rheolwr gyfarwyddwr LGPD Europe, a chynhaliwyd trydydd cyfarfod gyda chadeirydd a phrif weithredwr LGPD yn Hong Kong. Yn y cyfarfodydd hynny, trafodwyd yr anawsterau yn y farchnad tiwbiau llun, ac anogwyd y cwmni i ystyried cyflwyno cynhyrchion eraill yng Nghasnewydd.

Cyn gynted ag y cawsom wybod bod penderfyniad ar fin cael ei wneud, ysgrifennais at Andreas Wente, cadeirydd a phrif weithredwr LGPD, i fynegi fy siom ddirfawr ym mhenderfyniad y cwmni, ac i ofyn iddo ailystyried safbwynt y cwmni. Yn ymateb Mr Wente, ac yn natganiad y cwmni wedyn, rhoddir ar ddeall bod y penderfyniad yn ganlyniad i’r amgylchedd economaidd byd-eang a’r effaith a gafodd y marchnadoedd tiwbiau teledu a monitorau cyfrifiadur ar y cwmni. Ceisiodd y cwmni ehangu portffolio cynhyrchion y gwaith yng Nghasnewydd y llynedd, ond ni fu hynny’n fodd i drawsnewid ei weithrediadau.

Cefais sicrwydd gan Mr Wente hefyd nad yw’r penderfyniad yn adlewyrchu o gwbl ar berfformiad y gwaith neu’r gweithwyr, sydd wedi amlygu ymroddiad mawr yn gyson dros y blynyddoedd. Mae’r cwmni eisoes wedi cau gweithfeydd mewn mannau eraill yn Ewrop, ac yr oedd y cyhoeddiad ar 22 Mai yn cyfeirio hefyd at gau gwaith yn Southport, Lloegr. Fodd bynnag, nid yw’r bwriad i gau yn effeithio ar waith cyfagos LG Electronics Wales, lle y cydosodir monitorau a chyfrifiaduron, y ceir galw cynyddol amdanynt. Mae’r gwaith hwnnw’n cyflogi 430 o bobl ar hyn o bryd.

Hefyd, drwy’r WDA, yr ydym mewn cysylltiad â chyflenwyr gwaith LGPD, ac yr ydym yn cadw llygad barcud arnynt. Y dasg gyntaf, fodd bynnag, yw sicrhau y caiff gweithwyr LG bob cymorth posibl i ddod o hyd i waith arall. Yn dilyn fy llythyr at Mr Wente, derbyniais sicrwydd ganddo y bydd y cwmni’n cydweithredu’n llawn ag asiantaethau Tîm Cymru i helpu staff i ddod o hyd i waith newydd. Deallwn y bydd 800 o weithwyr yn gadael ar ddiwedd y cyfnod ymgynghori 90 diwrnod ar 20 Awst. Wedyn dechreuir digomisiynu’r gwaith, a bydd y 70 o staff sy’n weddill yn gadael ar ôl cwblhau hynny ar ddiwedd y flwyddyn.

Mae’r cwmni wedi penodi asiantaeth all-leoli i gynorthwyo’r gweithwyr a ddiswyddir. Cynhaliwyd dau gyfarfod eisoes ag asiantaethau Tîm Cymru—y WDA, Canolfan Byd Gwaith, Dysgu ac Addysgu Cymru, Cyngor Dinas Casnewydd, a Gyrfa Cymru—a chytunwyd ar gynllun gweithredu ar gyfer y ffordd ymlaen. Bûm mewn cysylltiad hefyd â’r undeb llafur yn y gwaith, Amicus, i sicrhau ei fod yn cymryd rhan yn y broses hon. Sefydlir canolfan wybodaeth ar y safle, a dechreuir rhoi cyngor yn y dyddiau nesaf. Byddwn yn cadw golwg manwl ar y sefyllfa i sicrhau bod y gweithwyr yn cael pob cymorth posibl.

Dywedaf eto fod Llywodraeth y Cynulliad yn siomedig tu hwnt ym mhenderfyniad y cwmni, ac mae’r rhai a ddiswyddir, eu teuluoedd, a’r cymunedau lle y maent yn byw yn ein meddyliau. Fodd bynnag, mae’r gweithlu hwn wedi’i hyfforddi’n dda ac, er gwaethaf yr anffawd hon, mae sefyllfa gyffredinol y sector electroneg, a’r farchnad lafur yn y rhan honno o Gymru, yn dda. Byddaf yn ymweld â nifer o gwmnïau electroneg yn yr ardal yn ddiweddarach y mis hwn. Efallai y gwyr Aelodau’n barod fod sawl cwmni eisoes wedi rhoi gwybod i weithwyr LG am swyddi gwag, a bydd y broses o ganfod gwaith arall addas yn dwysáu dros yr wythnosau a’r misoedd nesaf. Gan hynny, yr ydym yn weddol ffyddiog y bydd y rhan fwyaf o’r gweithwyr yn gallu dod o hyd i waith newydd yn gymharol fuan a gwnawn weithio gyda’r cwmni, yr undeb llafur, ac asiantaethau cymorth Tîm Cymru, i ofalu bod hynny’n digwydd.